กระเพาะปัสสาวะ

  • ขนาดตัวอักษร  Normal size text | Increase text size by 10% | Increase text size by 20% | Increase text size by 30%

ข้อมูลสื่อ

46-002
นิตยสารหมอชาวบ้าน 46
กุมภาพันธ์ 1983
ดร.นที คัคนานตดิลก

กระเพาะปัสสาวะ




กระเพาะปัสสาวะเป็นอวัยวะที่อยู่บริเวณตรงท้องน้อย ทำหน้าที่เป็นที่พักของปัสสาวะซึ่งถูกกรองมาจากไต แล้วผ่านท่อ ( ureter ) มาพักที่กระเพาะปัสสาวะ โดยปกติจะมีปัสสาวะผ่านมาจากท่อไตประมาณนาทีละ 30 หยด กระเพาะปัสสาวะของคนเราปกติจะมีความจุเฉลี่ยโดยประมาณ ครึ่งลิตร และสามารถขยายใหญ่ได้ถึงประมาณ 1 ลิตร

กระเพาะปัสสาวะมีลักษณะโดยทั่วไป คล้ายหัวเรือตัด ผนังประกอบไปด้วยเนื้อเยื่อชั้นๆเป็นดังนี้
ชั้นนอกสุดถูกคลุมด้วยเยื่อบุช่องท้อง ( peritoneum ) ชั้นถัดมาเป็นชั้นของกล้ามเนื้อเรียบ ซึ่งมีการเรียงตัวเป็นสองขั้น ชั้นนอกเรียงตัวตามขวาง ชั้นในเรียงตัวตามยาว
ชั้นถัดมาเป็นชั้นของเยื่อบุภายในมีการเรียงตัวของเซลล์หลายชั้นเป็นเซลล์ที่เรียกว่า “ เยื่อบุผิวทรานซิชั่นนัล “ ( transitional epithelium) ซึ่งสามารถเปลี่ยนแปลงยืดหดได้ตามแต่ปริมาณของปัสสาวะ
ภายในโพรงของกระเพาะปัสสาวะมีรูเปิดของท่อไต 2 ข้างสำหรับรับปัสสาวะมาจากไต ซึ่งอยู่ทางด้านหลังค่อนไปทางด้านบน นอกจากนี้ทางปลายล่างมีรูเปิดสำหรับเป็นทางออกของปัสสาวะ รอบๆรูเปิดนี้มีกล้ามเนื้อเรียบทำหน้าที่คล้ายหูรูดคอยปิดอยู่เสมอ และจะขยายตัวเมื่อมีการขับปัสสาวะออกเท่านั้นเมื่อมีปัสสาวะในกระเพาะปัสสาวะประมาณ 200-400 ซี.ซี. จะทำให้มีความดันเพียงพอที่จะทำให้รู้สึกปวดปัสสาวะ

กระเพาะปัสสาวะมีท่อปัสสาวะ(urethra ) ขับปัสสาวะสู่ภายนอก บางครั้งมีการอักเสบหรือติดเชื้อโรคได้ โดยเฉพาะในสตรี ท่อปัสสาวะอยู่ใกล้ช่องคลอดและทวารหนักจึงมักจะติดเชื้อได้ง่าย ทำให้กระเพาะปัสสาวะเกิดการติดเชื้อและอักเสบถ้าปล่อยให้เป็นมากอาจจะเกิดการอักเสบไปถึงไตได้
นอกจากนี้ยังอาจจะพบโรคอื่นๆได้อีก เช่น เป็นนิ่วในกระเพาะปัสสาวะหรือมะเร็งที่กระเพาะปัสสาวะ.