อ้วนลงพุง...อันตราย
ภาวะ "อ้วนลงพุง" หมายถึง ภาวะที่มีไขมันสะสมในช่องท้อง หรืออวัยวะในช่องท้องมากเกินควร โดยทั่วไปเมื่อไขมันถูกสะสมมากขึ้นจะถูกนำไปเก็บไว้ในเซลล์ไขมันที่มีอยู่ทั่วร่างกาย ได้แก่ ไขมันในชั้นใต้ผิวหนังที่อยู่รอบอวัยวะต่างๆ ของร่างกาย ดังนั้น เมื่อมีไขมันสะสมในช่องท้องมากๆ จะเห็นหน้าท้องยื่นออกมาชัดเจน ซึ่งคนกลุ่มนี้น้ำหนักตัวอาจอยู่ในเกณฑ์ที่เหมาะสม (ไม่อ้วน ไม่ผอมเกิน) แต่มีการสะสมของไขมันบริเวณรอบเอวมากเป็นพิเศษ หรือที่คนไทยเรียกว่า “มีพุง” ซึ่งกลุ่มคนที่เป็นโรคอ้วน (น้ำหนักเกิน) ก็อาจเป็นโรคอ้วนลงพุงร่วมได้ด้วยเช่นกัน
อ้วนลงพุงส่งผลอะไรบ้าง
- สมอง ไขมันที่สะสมตามผนังหลอดเลือดขัดขวางการไหลเวียนเลือด มีผลให้เกิดโรคหลอดเลือดสมอง อาจเสียชีวิตกะทันหันได้ (ตีบ ตับ แตก ตาย)
- ปอด ไขมันที่สะสมบริเวณคอ และทางเดินหายใจ อาจอุดกั้นทางเดินหายใจเวลานอนหลับ อาจนำไปสู่การนอนกรนหยุดหายใจขณะหลับได้ ซึ่งส่งผลให้ขาดออกซิเจนเป็นครั้งคราว ความดันเลือดสูง การเต้นหัวใจผิดปกติรุนแรงจนอาจเสียชีวิตเฉียบพลัน หรืออาจเกิดลิ่มเลือดหลุดไปอุดหลอดเลือดสมองจนเป็นอัมพฤษ อัมพาตได้ นอกจากนี้ ความอ้วนยังเพิ่มโอกาสเป็นโรคหอบหืด โรคลิ่มเลือดอุดตันหลอดเลือดในปอดด้วย
- หัวใจ ไขมันอุดตันหลอดเลือดหัวใจ ร่วมกับความดันโลหิตสูงกระแทกหลอดเลือดนั้นจนปริแตกเป็นแผล เกิดลิ่มเลือดมาปิดปากแผลจนหลอดเลือดอุดตัน ทำให้กล้ามเนื้อหัวใจตายหรือขาดเลือดเฉียบพลัน หากรุนแรงมากส่งผลให้หัวใจเต้นผิดจังหวะหรือหัวใจวายเสียชีวิตทันทีได้
- ตับ คนที่มีไขมันในช่องท้องมาก ก็มีไขมันพอกตับมากด้วย เพิ่มโอกาสตับอักเสบ ตับแข็ง หรือแม้แต่มะเร็งตับได้
- ตับอ่อน คนที่อ้วนลงพุง จะมีไขมันพอกที่หลอดเลือด และที่กล้ามเนื้อมากด้วย ทำให้อินซูลินที่ตับอ่อนสร้างออกมานำน้ำตาลในเลือดไปใช้ที่กล้ามเนื้อไม่ได้ เกิดภาวะที่เรียกว่า ดื้ออินซูลิน ส่งผลให้น้ำตาลในเลือดเพิ่มสูง เป็นสาเหตุสำคัญของโรคเบาหวาน
- ถุงน้ำดี ไขมันในช่องท้องและในตับ ทำให้น้ำดีมีสภาพข้นและเกิดนิ่วในถุงน้ำดีได้ง่าย
- หัวเข่า น้ำหนักตัวที่เพิ่มขึ้น หัวเข่าต้องรับน้ำหนักมากขึ้น ทำให้เกิดโรคข้อเข่าเสื่อมได้
นอกจากนี้ น้ำหนักตัวและไขมันที่เพิ่มขึ้น ยังเพิ่มเกลือโซเดียมและน้ำในร่างกาย ทำให้ความดันโลหิตสูงขึ้น และเพิ่มสารก่อมะเร็งที่ละลายในอาหารไขมันสูง ทำให้โอกาสเป็นมะเร็งอวัยวะต่าง ๆ เช่น มะเร็งเต้านม มะเร็งต่อมลูกหมาก สูงขึ้นด้วย