คำถาม :
ผู้ป่วยรายหนึ่งได้รับ Alprazolam และสงสัยว่าหากได้รับเป็นเวลานานๆ จะเกิดการติดยาหรือไม่ ถ้าเกิดหยุดยาจะมีผลต่อร่างกายอย่างไร
ผู้ถาม : เภสัชกรโรงพยาบาล
วัตถุประสงค์การถาม : เพิ่มเติมความรู้เพื่อใช้ในงานบริการผู้ป่วยนอก
คำตอบ:
การได้รับ Alprazolam เป็นเวลานานๆจะทำให้เกิดการติดยาทั้งร่างกายและจิตใจได้ ทั้งนี้เป็นผลเนื่องมาจาก การเกิด tolerance และการเกิด rebound symptoms ทำให้ผู้ป่วยต้องเพิ่มขนาดยาและจำเป็นต้องพึ่งพิงยา
การได้รับ Alprazolam อย่างต่อเนื่องเป็นเวลานานๆ (มากกว่า 1 สัปดาห์ ไปจนถึง 4 เดือน)ทั้งใน dose ปกติ ( 0.25 – 0.5 mg. tid) หรือ ใน high dose ( 4 mg. daily devided dose )เมื่อหยุดยาหรือลดขนาดยาอย่างรวดเร็ว มักจะทำให้เกิด seizures , delirium , and withdrawal symptoms แต่โดยทั่วไป seizures จะพบได้บ่อยมากที่สุด และมักจะปรากฏอาการหลังจากได้รับยา dose สุดท้าย 24 – 72 ชม. ในส่วน withdrawal symtoms มักจะปรากฏอาการหลังจากได้รับยา dose สุดท้าย 18 - 72 ชม. อาการของ withdrawal symtoms ที่พบได้แก่ คลื่นไส้ นอนไม่หลับ มือสั่น หัวใจเต้นเร็ว ซึมเศร้า และ ชัก
ดังนั้นเมื่อผู้ป่วยมีความจำเป็นต้องได้รับยา Alprazolam อย่างต่อเนื่องเป็นเวลามากกว่า 1 สัปดาห์ ผู้ป่วยควรได้รับทราบข้อมูลเรื่องการติดยา และเมื่อต้องการจะหยุดใช้ยาควรได้รับคำแนะนำ ในการลดขนาดยา( โดยลด Dose ลง 12.5% ต่อสัปดาห์) ตลอดจนถึงผลและอาการข้างเคียงที่อาจจะเกิดขึ้นในระหว่างการหยุดใช้ยา
เอกสารอ้างอิง :
1.ยุพิน สังวรินทะ, สุทีนันท์ อัญเชิญ, พยงค์ วณิเกียรติ และคณะ. เภสัชวิทยา. ภาควิชาเภสัชวิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล, 2541: 157-70
2.Charles CB, Donald FE, Willium HM, et al. AHFS Drug Information .New York: American Soceity of Hospital Pharmacists Inc.,1993: 1414-15
3.Herfidal ET, Gourley DR , Hart LL. Clinical Pharmacy and Therapeutics.5thed. Maryland:Williams and Wilkins, 1992:913-15
ผู้ตอบ :
นศ.ภ.ศักดิ์นรินทร์ บุญเกื้อ
ผู้ตรวจ :
อ.อัจฉราวรรณ คำศิริตระกูล