พรพิมล : ผู้ถาม
ที่บ้านของดิฉันซื้อไอศกรีมกลับมากินที่บ้านอยู่บ่อย ๆ ดิฉันสังเกตว่า ทุกครั้งผู้ขายจะใส่น้ำแข็งแห้งมาข้าง ๆ กล่องไอศกรีมด้วย เมื่อกลับถึงบ้านลูกชายจะนำมาเล่นโดยใส่ไปในอ่างน้ำให้มีควันออกมาสักพักก็ละลายหายไป ไม่ทราบว่าน้ำแข็งแห้งทำมาจากอะไร มีอันตรายอย่างไรบ้าง
ภญ.ระวิวรรณ ปรีดีสนิท : ผู้ตอบ
น้ำแข็งแห้ง หรือดรายไอซ์ (Dry ice) หรือชื่อเป็นทางการคือ คาร์บอนไดออกไซด์แข็ง (Solid carbon dioxide) ได้มีการนำมาใช้กันมากขึ้นในปัจจุบัน ซึ่งน้ำแข็งแห้งนั้นมีสถานะเป็นของแข็ง มีความเย็นจัดถึงลบ 79 องศาเซลเซียสที่อุณหภูมิห้อง จะระเหิดเป็นก๊าซโดยไม่หลอมละลายเป็นของเหลวเหมือนน้ำแข็งทั่วไป
ด้วยคุณสมบัติของน้ำแข็งแห้ง สามารถนำมาใช้ประโยชน์ได้หลายทาง เช่น ใช้ในการถนอมอาหารในอุตสาหกรรมอาหารและไอศกรีม ใช้ในการส่งเวชภัณฑ์ รวมทั้งใช้ในการทำหมอกควันในการแสดงบนเวทีต่าง ๆ ใช้ในอุตสาหกรรมด้านทำความสะอาดเครื่องจักร
อันตรายของน้ำแข็งแห้งจึงอยู่ที่
1. การหยิบจับ สัมผัส น้ำแข็งแห้งโดยตรง เพราะจะทำให้บริเวณที่สัมผัสไหม้จากความเย็นจัดได้ ดังนั้นจึงห้ามสัมผัสหยิบจับน้ำแข็งแห้งโดยตรง
2. อาจทำให้เกิดการระเบิดในกรณีที่นำน้ำแข็งแห้งมาใส่ในภาชนะที่ปิดสนิท เนื่องจากแรงดันที่เกิดขึ้นจากการที่น้ำแข็งระเหิดกลายเป็นคาร์บอนไดออกไซด์สะสมจนถึงระดับหนึ่งที่สามารถระเบิดได้
3. การใช้น้ำแข็งแห้งในห้องแสดงคอนเสิร์ต ควรจะต้องมีการจัดการระบายอากาศที่ดีพอ โดยเฉพาะการระบายอากาศที่ด้านล่าง เพื่อป้องกันการสะสมของก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ ซึ่งจะทำให้ขาดอากาศหายใจได้
4. หากใช้น้ำแข็งแห้งเพื่อความเย็นของไอศกรีม ควรห่อน้ำแข็งแห้งด้วยกระดาษ หรือบรรจุในถุงกระดาษให้เรียบร้อยด้วย