มาลาเรีย

เกิดจากเชื้อมาลาเรีย ซึ่งเป็นโปรโตซัว (สัตว์เซลล์เดียว) โดยมียุงก้นปล่องเป็นพาหะนำโรค

เชื้อมาลาเรียมีอยู่หลายชนิด แต่ในบ้านเรามีอยู่ 2 ชนิด ที่สำคัญได้แก่ พลาสโมเดียม ฟาลซิพารัม (plasmodium falciparum) กับพลาสโมเดียม ไวแวกซ์ (plasmodium vivax)

ชนิดแรก เป็นสาเหตุของการก่อโรคมาลาเรียชนิดฟาลซิพารัม ซึ่งพบได้ประมาณร้อยละ 70–90 ของผู้ป่วยมาลาเรียทั้งหมด  มักมีปัญหาดื้อยาและโรคแทรกซ้อนร้ายแรง

ส่วนชนิดหลัง เป็นสาเหตุของการก่อโรคมาลาเรียชนิดไวแวกซ์ ซึ่ง พบได้ประมาณร้อยละ 10–30 มักไม่มีปัญหาดื้อยา และมีโรคแทรกซ้อนน้อย แต่เชื้อสามารถหลบซ่อนอยู่ในตับได้นาน แม้ว่าจะให้ยารักษาหายแล้ว ก็อาจกำเริบได้บ่อย (ถ้าไม่ได้ให้ยาฆ่าเชื้อที่อยู่ในตับร่วมกับยาที่ฆ่าเชื้อในเลือด) จึงอาจเป็นๆ หายๆ เรื้อรังได้

เชื้อมาลาเรียสามารถติดต่อ โดยยุงก้นปล่องกัดคนที่เป็นโรคนี้ ดูดเลือดที่มีเชื้อจากคนเข้าไปในตัวยุง แล้วเชื้อมีการเจริญแพร่พันธุ์ในตัวยุง เมื่อยุงมากัดคนใหม่ก็จะแพร่เชื้อเข้ากระแสเลือดของคนคนนั้น แล้วมีการแบ่งตัว จนก่อให้เกิดโรคมาลาเรีย

โรคนี้ส่วนใหญ่จึงเกิดกับคนที่อยู่หรือเข้าป่า แล้วถูกยุงก้นปล่องที่มีเชื้อกัดเอา

ส่วนคนที่อยู่ในเมืองและไม่มีประวัติเข้าป่า บางคนก็อาจติดเชื้อมาลาเรีย จากการได้รับเลือดที่ปนเปื้อนเชื้อมาลาเรีย หรือได้รับเชื้อที่สนามบินเนื่องจากยุงก้นปล่องอาจติดมากับเครื่องบินโดยบังเอิญ (กรณีหลังนี้มีโอกาสพบได้น้อยมาก)