โรคสมองพิการ

อาการผิดปกติมักเกิดขึ้นตั้งแต่หลังคลอด ซึ่งจะเริ่มปรากฏให้เห็นตั้งแต่อายุ 6 เดือน และชัดเจนเมื่ออายุ 1-2 ขวบ
ส่วนเด็กที่มีสมองพิการเนื่องจากการเจ็บป่วยหรือได้รับอุบัติเหตุในภายหลัง ก็มักมีอาการภายหลังเกิดเหตุ

อาการแสดงมีลักษณะและความรุนแรงหลากหลาย แรกเริ่มทารกจะมีพัฒนาการช้ากว่าเด็กปกติ เช่น คลาน นั่ง ยืน เดิน และพูดได้ช้ากว่าวัยที่ควรต่อมาจะมีความผิดปกติของความตึงของกล้ามเนื้อ อาจแข็งตัว หรืออ่อนตัวกว่าปกติ มีการเคลื่อนไหวและท่าทางผิดปกติ

ส่วนใหญ่เด็กจะมีอาการกล้ามเนื้อแข็งตึง ทำให้แขนขาเกร็ง เคลื่อนไหวลำบาก ข้อศอกงอ ข้อเข่างอ ตำแหน่งกล้ามเนื้อที่ผิดปกติอาจมีได้หลายลักษณะ บางคนเป็นที่ขา 2 ข้าง ทำให้มีลักษณะไขว้กันเหมือนกรรไกร บางคนเป็นที่แขนและขาซีกซ้ายหรือขวาเพียงซีกเดียว บางคนเป็นที่แขนและขาพร้อมกันทั้ง 4 ข้าง

ที่พบได้รองลงมาคือ เด็กจะมีอาการกล้ามเนื้ออ่อนตัวทั่วร่างกาย และมีการเคลื่อนไหวของใบหน้าและแขนขาอย่างช้าๆ และไม่เป็นจังหวะ (ยึกยือ) หรือกระตุก ซึ่งเกิดขึ้นเองโดยไม่ตั้งใจ และไม่สามารถควบคุม ได้ คล้ายเป็นเด็กอยู่ไม่สุข ทำให้ตั้งตัวตรงลำบาก หยิบจับสิ่งของ (เช่น แปรงสีฟัน ช้อน) ไม่ได้

ส่วนน้อยจะมีความผิดปกติของการประสานการทำงานของกล้ามเนื้อ ทำให้มีอาการมือสั่น เวลาเคลื่อน ไหว และเดินซวนเซ

บางคนอาจมีอาการแสดงหลายๆ ลักษณะร่วมกันนอกจากนี้ ยังอาจมีอาการอื่นๆ ร่วมด้วย เช่น เดินตัวไม่ตรง เดินขาลากหรือเท้าลากข้างหนึ่ง ตัวสั่น น้ำลายไหลยืด กลืน ดูดหรือพูดลำบาก พูดไม่ชัด พูดฟังไม่รู้เรื่อง เขียนหนังสือหรือติดกระดุมลำบาก บางคนอาจมีอาการ ตาเหล่ สายตาไม่ดี หูตึง เป็นโรคลมชัก สติปัญญาพร่อง หรือปัญญาอ่อนร่วมด้ว

อาการเหล่านี้เมื่อเกิดขึ้นแล้ว มักจะเป็นอย่างถาวรและคงที่ ไม่เป็นมากขึ้นตามอายุที่มากขึ้น

การดำเนินโรค

ในรายที่เป็นรุนแรง มักมีอายุสั้น

ถ้ามีอาการแขนขาเกร็งทั้ง 4 ข้าง มักมีอาการชักและปัญญาอ่อนร่วมด้วย อาจเดินไม่ได้หรือช่วยตัวเองได้น้อย

ในรายที่มีอาการเกร็งของขา 2 ข้าง หรือแขนและขาซีกหนึ่ง มักจะมีภาวะแทรกซ้อนไม่รุนแรงเท่ากับแขนขาเกร็งทั้ง 4 ข้าง การบำบัดและการใช้อุปกรณ์ช่วย มักจะได้ผลดี โดยทั่วไปถ้าเด็กสามารถนั่งได้เมื่ออายุ 2 ขวบ ผลการรักษาค่อนข้างดี ถ้าพ้น 4 ขวบแล้วยังนั่งไม่ได้ ผู้ป่วยมักจะเดินไม่ได้

ในรายที่เป็นไม่มากและไม่มีความบกพร่องทางสติปัญญา มักจะสามารถเรียนหนังสือและประกอบอาชีพได้เหมือนคนปกติทั่วไป บางคนอาจมีความฉลาดและประสบความสำเร็จในหน้าที่การงานดีกว่าคนทั่วไป

ภาวะแทรกซ้อน

ในรายที่เป็นรุนแรง อาจมีภาวะแทรกซ้อน เช่น เด็กตัวเล็ก เนื่องจากกินอาหารลำบาก ฟันผุ ท้องผูก ปอดอักเสบ (เนื่องจากสำลักอาหาร) ตาบอด หูหนวก กระดูกพรุน ข้อยึดติด ข้อสะโพกหลุด กระดูกหลังคด ปัญญาอ่อน การเรียนรู้ช้า สมาธิสั้น เป็นต้น

การแยกโรค

อาการผิดปกติของกล้ามเนื้อ อาจเกิดจากโรคของ สมองหรือไขสันหลังชนิดอื่นๆ หรือโรคของกล้ามเนื้อต่างๆ
ส่วนอาการปัญญาอ่อน อาจเกิดจากกลุ่มอาการดาวน์ (Down s syndrome) ซึ่งมักไม่มีความผิดปกติ ของกล้ามเนื้อร่วมด้วย

อาการชักอาจเกิดจากโรคลมชัก หรือลมบ้าหมู ซึ่งเวลาไม่ชักผู้ป่วยจะเป็นปกติดี

อาการสั่น อาจเกิดจากโรคพาร์กินสัน (โรคสันนิบาตสั่น) ซึ่งพบในผู้สูงอายุ