ยาใดที่จะได้ผลดี หากต้องการเลิกสูบบุหรี่

หัวข้อในการสืบค้น: Tobacco use, Nicotine, Bupropion HCL

ประเภทคำถาม: Therapeutic use / efficacy

วิธีสืบค้น : ใช้เอกสารและคอมพิวเตอร์                       

แหล่งข้อมูล :  ใช้เอกสารทุติยภูมิ (Secondary Source) และเอกสารตติยภูมิ (Tietiary Source)

การเริ่มค้นหาคำตอบและคำตอบที่ได้ :  

เริ่มจากการเปิดหนังสือ Pharmacotherapy Dipiro ก่อน โดยเปิดสารบัญในเรื่องของ Substance related disorders และได้ค้นหาใน Applied Therapeutic โดยเปิดสารบัญในเรื่องของ Tobacco use and dependence จากนั้นได้ค้นหาข้อมูลเพิ่มใน The Martindale โดยใช้คำว่า Nicotine และ Bupropion และได้ค้นในฐานข้อมูลของ CCIS พบว่าทั้ง 4 แหล่งข้อมูลให้คำตอบที่เหมือนกันโดยการใช้ยาในการเลิกสูบบุหรี่ที่ได้ผลดีที่สุดโดยเรียงจากผลที่ดีสุดและทำให้หยุดสูบบุหรี่ได้นานขึ้น คือ Bupropion SR > Nicotine gum > Nicotine Trandermal patch การรักษาการเลิกบุหรี่โดยใช้ยา แบ่งเป็น 2 อย่างคือ

1.First line therapy: Bupropion SR , Nicotine gum, Nicotine Trandermal patch

2.Second line therapy: Clonidine, Nortriptyline

ดังนั้นคำตอบ คือ แนะนำให้ผู้ป่วยใช้ 1. Bupropion SR ก่อน และยานี้จะเหมาะมากในผู้ที่ชอบรับประทานยาเม็ด โดยมีกลไก คือ ยับยั้งการ reuptake ของสารสื่อประสาท เช่น Norepinephrine, Serotonin, Dopamine เข้าสู่ปลายประสาท โดยพบว่าสารที่ทำให้เกิดการติดในบุหรี่ คือ สารนิโคติน และนิโคตินจะกระตุ้นการหลั่ง Dopamine ในสมอง ทำให้เกิดอาการผ่อนคลายและมีความสุข ทำให้เกิดการติดบุหรี่ได้ ดังนั้นยานี้มีผลให้การนำ Dopamine เข้าสู่ปลายประสาทน้อยลง ทำให้อาการติดบุหรี่ลดลงได้ วิธีการใช้คือ เริ่มใช้ยา Bupropion SR ก่อนที่จะหยุดประมาณ 1 สัปดาห์จากนั้นในสัปดาห์ที่ 2 ให้หยุดสูบบุหรี่ โดยใน 3 วันแรกให้รับประทาน 1 x 1 (150 mg/day) เช้า จากนั้นในวันที่ 4 เป็นต้นไป รับประทาน 1 x 2 (300 mg/day) เช้า, เย็น โดยสามารถรับประทานห่างกันอย่างน้อย 8 ชม. ให้การรักษานาน 8-12 สัปดาห์ อาจนานถึง 6 เดือนก็ได้ อาการข้างเคียงที่พบได้ นอนไม่หลับ (35-40%) และ ปากแห้ง (10%) แต่ถ้าผู้ป่วยไม่ชอบการทานยาเม็ด สามารถแนะนำเป็น 2. Nicotine gum โดยควรถามก่อนว่าสูบบุหรี่กี่มวนต่อวัน เนื่องจาก ถ้าสูบบุหรี่ ≥ 25 มวนต่อวัน ให้ nicotine 4 mgและถ้าสูบบุหรี่ < 25 มวนต่อวัน ให้ nicotine 2 mg  โดยวิธีการใช้ ในสัปดาห์ที่ 1-6 ให้เคี้ยวหมากฝรั่งนิโคติน 1 ชิ้น ทุก 1-2 ชม. จากนั้นในสัปดาห์ที่ 7-9 ให้เคี้ยวหมากฝรั่งนิโคติน 1 ชิ้น ทุก 2-4 ชม. และในสัปดาห์ที่ 10-12 ให้เคี้ยวหมากฝรั่งนิโคติน 1 ชิ้น ทุก 4-8 ชม. รักษานาน 12 สัปดาห์ และแนะนำให้เคี้ยวช้าๆ สลับกับการอมที่เหงือกเป็นเวลา 1 นาที โดยทำต่อเนื่องเป็นเวลา 30 นาที อาการข้างเคียงที่พบได้ เช่น เมื่อยขากรรไกร, มีน้ำลายในปริมาณมากเกินไป, ระคายเคืองที่เยื่อบุช่องปาก โดยอาการระคายเคืองที่ปากจะดีขึ้นโดยให้เปลี่ยนที่บริเวณที่พักที่เหงือก ขนาดยาสูงสุดคือ 60 mg/day และเน้นว่าไม่ให้ดื่มเครื่องดื่มที่เป็นกรด เช่น น้ำอัดลมหรือกาแฟ ก่อนเคี้ยวหมากฝรั่งนาน 30 นาที เนื่องจากมีผลลดการดูดซึมนิโคตินได้ และวิธีที่แนะนำต่อมาคือ 3. Nicotine Trandermal patch ในกรณีที่ต้องการแบบแผ่นแปะ แต่ต้องบอกกับผู้ที่ใช้ว่าต้องหยุดสูบบุหรี่ก่อนที่จะใช้และในระหว่างที่ใช้แผ่นแปะนี้ด้วย โดยถ้าสูบบุหรี่ < 20 มวนต่อวัน ให้ใช้แผ่นแปะขนาด 20 cm² 1 แผ่น เป็นเวลา 8 สัปดาห์ จากนั้นใช้แผ่นแปะขนาด 10 cm² 1 แผ่น เป็นเวลา 4 สัปดาห์ รักษานาน 12 สัปดาห์ ถ้าสูบบุหรี่ ≥ 20 มวนต่อวัน ให้ใช้แผ่นแปะขนาด 30 cm² 1 แผ่น เป็นเวลา 4 สัปดาห์ จากนั้นใช้แผ่นแปะขนาด 20 cm² 1 แผ่น เป็นเวลา 4 สัปดาห์ และขนาด 10 cm² 1 แผ่น เป็นเวลา 4 สัปดาห์ วิธีใช้คือ แนะนำให้แปะบริเวณที่ไม่มีขนหรือรอยต่อ โดยแปะยาทันทีที่ตื่นนอนในวันที่จะหยุดสูบบุหรี่ โดยสามารถแปะแผ่นยาได้ 24 ชม. ให้แปะในเวลาเดิมทุกวัน หากมีอาการนอนไม่หลับหรือฝันร้ายจากการใช้แผ่นแปะนิโคตินให้แกะออกก่อนนอน โดนแปะแค่ 16 ชม.  อาการข้างเคียงที่พบได้ คือ มีอาการบวมแดงที่ผิวหนังที่แปะ ปวดศีรษะ นอนไม่หลับหรือฝันร้าย โดยแผ่นแปะมี 3 ขนาดคือ ขนาด 10 cm² จะปล่อยนิโคติน 7 mg สำหรับขนาด 20 cm² จะปล่อยนิโคติน 14 mg และขนาด 30 cm² จะปล่อยนิโคติน 21 mg  

เอกสารอ้างอิง :

1. Robin L. Corelli, Karen Suchanek Hudmon; Charpter 85:Tobacco use and Dependence; Applied Therapeutics 8 ^th edition ;2005: 85-10

2. Paul L. Doering, W. Klugh Kennedy, and Lisa A. Boothby; Charpter 69: Substance related disorders: Nicotine : Pharmacotherapy Dipiro : A Pathophysiologic approach ; 7 ^th edition ;2008:1091

3. Sean C Sweetman: Martindale The Complete Drug Referance 33 ^th edition;2002:1640

4. MICROMEDEX® Healthcare Series. Available at: URL: http://www.thomsonhc.com/home/dispatch<. Accessed January 13, 2009