ข้อแนะนำการฉีดวัคซีน สำหรับสตรีมีครรภ์

ความสำคัญในการได้รับวัคซีนในสตรีมีครรภ์
     วัคซีนสามารถป้องกันสตรีและและทารกในครรภ์จากการติดเชื้อที่มีผลทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อนหรือมีผลต่อทารก โดยวัคซีนบางชนิดปลอดภัยสำหรับหญิงมีครรภ์ แต่บางชนิดก็เป็นอันตรายได้ ถ้ากำลังตั้งครรภ์หรือวางแผนที่จะตั้งครรภ์ควรตรวจสอบประวัติการฉีดวัคซีนก่อนรับการฉีดวัคซีนชนิดต่างๆ และแจ้งให้แพทย์หรือพยาบาลทราบก่อนการฉีดทุกครั้ง

วัคซีนที่แนะนำให้ฉีดในสตรีก่อนที่จะตั้งครรภ์

• Varicella วัคซีนโรคสุกใส เนื่องจากการได้รับเชื้อในช่วงตั้งครรภ์ อาจเสี่ยงต่อความผิดปกติในอวัยวะของเด็กทารกในครรภ์ จึงควรได้รับการฉีดวัคซีนดังกล่าว
• Measles-Mumps-Rubella (MMR) วัคซีนรวม โรคหัด, โรคคางทูม และโรคหัดเยอรมัน หรือที่มีวัคซีนเหล่านี้เป็นส่วนประกอบ หากได้รับเชื้อในช่วงตั้งครรภ์อาจเสี่ยงต่อเด็กทารกในครรภ์ทำให้เกิดความผิดปกติของแขนขา ตา และ สติปัญญา
  วัคซีนที่แนะนำให้ฉีดในช่วงการตั้งครรภ์
• Tetanus & Diphtheria (Td) or Tetanus วัคซีนรวมบาดทะยักและคอตีบ หรือ วัคซีนบาดทะยัก แนะนำฉีดในสตรีมีครรภ์ที่ยังไม่เคยได้รับวัคซีนและควรฉีดกระตุ้นทุก 10 ปี การฉีดวัคซีนนี้แพทย์จะพิจารณาตามความเหมาะสมของสตรีตั้งครรภ์และความสมัครใจในการรับวัคซีนของสตรีตั้งครรภ์
• Hepatitis B วัคซีนไวรัสตับอักเสบบี หากพบว่ายังไม่มีภูมิคุ้มกัน แนะนำให้ฉีดเนื่องจากการติดเชื้ออาจมีความเสี่ยงต่อสุขภาพทั้งแม่และทารก
• Influenza วัคซีนไข้หวัดใหญ่ เนื่องจากไข้หวัดใหญ่มักมีอาการรุนแรงกว่าไข้หวัดทั่วไปและเกิดภาวะแทรกซ้อนได้ง่ายทำให้มีอัตราการเสียชีวิตสูง แต่แนะนำให้ฉีดเมื่ออายุครรภ์มากกว่า 3 เดือน ถ้ามีความเสี่ยงต่อการเกิดโรคแทรกซ้อนของไข้หวัดใหญ่สามารถฉีดได้ทุกระยะของอายุครรภ์ แต่ควรปรึกษาสูตินารีแพทย์ก่อนได้รับวัคซีน

วัคซีนที่ควรหลีกเลี่ยงในช่วงการตั้งครรภ์
     เนื่องจากส่วนประกอบของวัคซีนบางชนิดเป็นชนิดเชื้อมีชีวิตซึ่งมีความเสี่ยงต่อการเกิดความผิดปกติของทารกในครรภ์ เช่น วัคซีนโรคสุกใส วัคซีนรวม โรคหัด คางทูมและหัดเยอรมัน วัคซีนไข้เหลือง วัคซีนโรคงูสวัด เป็นต้น จึงควรหลีกเลี่ยงการตั้งครรภ์โดยผลิตภัณฑ์วัคซีนมีคำแนะนำให้มีการคุมกำเนิดอย่างน้อย 1- 3 เดือน หรือ อยู่ภายใต้การดูแลของสูตินารีแพทย์อย่างใกล้ชิด ถ้ามีการได้รับวัคซีนขณะตั้งครรภ์

ผลข้างเคียงที่เกิดจากการฉีดวัคซีน
     การฉีดวัคซีนอาจพบผลข้างเคียงที่แตกต่างกันไป เช่น ไข้ต่ำๆ ปวด บวม มีรอยแดงบริเวณที่ฉีด ปวดเมื่อยตามตัว หรืออาการรุนแรงถึงขั้นช็อค(กรณีที่มีการแพ้ที่รุนแรง) จึงต้องระมัดระวังในผู้ที่มีประวัติแพ้ที่รุนแรงในวัคซีนชนิดนั้นหรือแพ้ส่วนประกอบของวัคซีน เช่น แพ้ยีสต์ ไข่ไก่ ผู้ที่แพ้ยา neomycin, streptomycin, polymyxin B, erythromycin, kanamycin, เจลาติน และควรแจ้งให้แพทย์หรือพยาบาลทุกครั้งก่อนการได้รับวัคซีน

Reference:
1. CDC. Guidelines for Vaccinating Pregnant Women: recommendations of the Advisory Committee on Immunization Practices (ACIP). MMWR 2007: 1-7.
2. Vaccination During Pregnancy. The Cleveland Clinic. Available from: http://my.clevelandclinic.org/healthy_living/pregnancy/hic_vaccination_d...<
 

เรียบเรียงโดย ภก.สุพจน์ ซอสุขไพบูลย์ศูนย์ข้อมูลยา (Drug Information Service)
ให้คำปรึกษาการใช้ยา โทร.02-6671480 E-mail: [email protected]