การเจาะตากุ้งยิง

ถาม   :  อยากทราบวิธีการเจาะตากุ้งยิง มีหลักการอย่างไร และต้องแนะนำผู้ป่วยอย่างไรบ้าง.

                                                                                                                                               สมาชิก

ตอบ  : ตากุ้งยิง คือ ภาวะที่มีการอักเสบของต่อมไขมันหรือต่อมเหงื่อบริเวณรอบเปลือกตาโดยการเจาะะตากุ้งยิงมีขั้นตอนที่สำคัญดังนี้คือ 

 1. ทำความสะอาดบริเวณที่จะทำการผ่าตัดและปูผ้า. 

 2. หยอดยาชา (เช่น proparacaine eye drop). 

 3. ฉีดยาชาในบริเวณที่จะลงมีด โดยใช้ 1-2% lidocaine with adrenarine โดยฉีดที่บริเวณใต้ผิวหนัง (subcutaneous) ใกล้บริเวณที่จะลงมีดโดยไม่ควรฉีดเข้าไปในตุ่มนั้นโดยตรง.

 4. ใส่ chalazion clamp ซึ่งมีรูตรงกลาง.

 5. ลงมีดผ่านตำแหน่งตากุ้งยิง โดยกรณีตุ่มเห็นชัดเจนเฉพาะทางด้านนอกเปลือกตาให้ลงมีดที่ skin ในแนว horizontal. ส่วนกรณีที่สามารถเห็น ตุ่มในด้านในเปลือกตาได้ ให้ลงมีดตั้งฉากในด้านเยื่อบุตาขาว (conjunctiva) ผ่านไปยังแผ่น tarsal plate ในเปลือกตาซึ่งมี meibomain glands อยู่ โดยให้มีความยาวประมาณ 3 มม. หรือตามความเหมาะสมโดยประมาณ ให้ขนานตามทิศทางของต่อมไขมันบริเวณเปลือกตา meibomian glands (คือแนว  vertical) แต่ไม่ควรลงมีดผ่านไปถึงขอบเปลือกตา (lid margin) เนื่องจากเมื่อแผลหายแล้วอาจทำให้ขอบเปลือกตาผิดรูปไปจากเดิม. 

 6. ใช้ curette ขนาดเล็กๆ คว้านฝีหรือหนองที่อยู่ในตุ่มออกมา (หากองค์ประกอบของตุ่มดูไม่ปกติ ให้ส่งตรวจทางพยาธิวิทยา).

 7. ในกรณีที่ตุ่มมีผนังล้อมรอบให้พยายามใช้ใบมีดเลาะและตัดผนังนั้นออกเพื่อลดการกลับเป็นซ้ำ.

 8. ปลด chalazion clamp.

 9. ใช้ผ้ากอซหรือก้านสำลีปลอดเชื้อกดห้ามเลือดและป้ายยาปฏิชีวนะที่บริเวณที่ผ่าตัด.

 10. ปิดตาแน่น.

ข้อปฏิบัติตัวหลังการผ่าตัด
1. เปิดผ้าปิดตาออก 2-4 ชั่วโมงหลังผ่าตัด. 

2. ป้ายยาปฏิชีวนะ (broad spectrum antibiotic) ชนิดครีมวันละ 2 ครั้ง หรือหยอดยาปฏิชีวนะวันละ 3-4 ครั้ง.

3. ประคบด้วยความร้อน 3-4 ครั้งต่อ 1 สัปดาห์ ในตาข้างที่ผ่าตัด. 

4. แนะนำผู้ป่วยหลีกเลี่ยงการสัมผัสฝุ่น และการขยี้ตาซึ่งเป็นสาเหตุของการเกิดตากุ้งยิง.

ศักดิ์ชัย วงศกิตติรักษ์ พ.บ.,จักษุแพทย์  คณะแพทยศาสตร์, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์