ปัญหาผมร่วง

ถาม   :  อยากเรียนถามเรื่องปัญหาผมร่วง เกิดจากสาเหตุใดและมีวิธีการรักษาอย่างไรบ้าง.

                                                                                                                                            หมอใหม่
 

ตอบ   :   ธรรมชาติของเส้นผมจะมีการหลุดร่วงทุกวัน ประมาณวันละ 50-100 เส้น และจะงอกใหม่ได้ประมาณ 1/2 นิ้ว ใน 1 เดือน ถ้าผมร่วงแล้วไม่งอกหรือร่วงมากกว่าปกติ ก็อาจมีปัญหาผมบางหรือศีรษะล้านได้. สาเหตุของผมร่วงมีได้หลายอย่าง โดย มากมักเกิดจากพันธุกรรม นอกจากนี้อาจเกิดจาก โรคผิวหนังบางชนิด เช่น เชื้อราที่หนังศีรษะ. การใช้ยาบางอย่าง เช่น ยาเคมีบำบัด ความเครียด การที่ร่างกายได้รับสารอาหารจำพวกโปรตีนไม่เพียงพอ การทำสีผมและการเป่าผมมากเกินไปก็จะทำให้ผมขาดง่าย แม้แต่นิสัยชอบดึงผมก็ทำให้ศีรษะล้านได้.

ปัญหาผมร่วงจากพันธุกรรมของเพศชายพบได้มากกว่าเพศหญิง คือประมาณร้อยละ 50 ของผู้ชายที่อายุ 50 ปี ผมจะเริ่มบางได้ตั้งแต่พ้นวัยรุ่น  ไปแล้ว. สาเหตุเกิดจากฮอร์โมนที่เซลล์รากผมที่ชื่อ DHT (dihydrotestosterone) โดยฮอร์โมนนี้จะทำให้ผมที่เคยใหญ่และยาวมีขนาดเล็กและสั้นลง พบที่ด้านหน้าของศีรษะมากกว่าด้านท้ายทอย จึง  มักจะเห็นว่าผมจะเริ่มบางจากบริเวณหน้าผาก และ มีการร่นของแนวผมทางด้านข้างของหน้าผาก. การยับยั้งการสร้างฮอร์โมน DHT จึงเป็นแนวทางหนึ่งที่ใช้ในการรักษาโรคผมร่วง. ส่วนในเพศหญิงมักจะเริ่มพบว่ามีผมบางในวัยหลังหมดประจำเดือน แต่ด้วย วิธีใดยังไม่ทราบแน่ชัด.

ยาทา minoxidil lotion เป็นยาทาภายนอกที่ได้รับอนุญาตจากองค์การอาหารและยาของประเทศสหรัฐอเมริกาให้ใช้ในการรักษาโรคผมร่วงที่เกิดจากพันธุกรรม ใช้ได้ทั้งในเพศชายและเพศหญิง เชื่อว่ายาจะไปขยายหลอดเลือดที่มาเลี้ยงรากผม ทำให้รากผมได้รับสารอาหารมาบำรุงอย่างเพียงพอ. วิธีใช้จะทายาที่หนังศีรษะวันละ 2 ครั้ง ใช้ติดต่อกันนาน  6-8 สัปดาห์จึงจะเริ่มเห็นผล เมื่อทาแล้วต้องทิ้งให้หนังศีรษะแห้ง 15-20 นาที จึงจะใส่เจลแต่งผมได้ และหากหยุดใช้ยาเมื่อใดก็จะกลับมาเป็นแบบเดิม จึงควรตัดสินใจให้ดีก่อนเริ่มใช้ยา. ผู้มีปัญหาเรื่องความดันเลือดควรปรึกษาแพทย์ก่อนใช้ยา เนื่องจากยานี้มีฤทธิ์ลดความดันเลือด.

สำหรับ finasteride เป็นยาชนิดกินที่ได้รับ  อนุญาตจากองค์การอาหารและยาของประเทศสหรัฐอเมริกา ให้ใช้ในการรักษาโรคผมร่วงที่เกิดจากพันธุกรรม โดยยาจะไปยับยั้งการสร้างฮอร์โมนที่รากผมที่ทำให้เกิดผมร่วง ชื่อ DHT (dihydrotestosterone) ยาชนิดนี้ให้ใช้ในเพศชายเท่านั้น ห้ามใช้ในเพศหญิง เนื่องจากมีรายงานว่าใช้ไม่ได้ผลและทำให้เกิดความผิดปกติในการสร้างอวัยวะเพศชายของทารกได้. ยานี้มีผลข้างเคียงคืออาจทำให้ความรู้สึกทางเพศลดลงได้ แต่จะกลับมาเป็นเหมือนเดิมเมื่อหยุดยา. ถ้าเริ่มใช้ยานี้ต้องเริ่มตั้งแต่ยังมีผมอยู่ ถ้าศีรษะล้านแล้วจะไม่ได้ผล และหากหยุดยา เมื่อใดผมก็จะกลับมาหลุดร่วงได้เหมือนเดิม ก่อนใช้จึงต้องติดสินใจให้ดีก่อนและควรอยู่ในความดูแลของแพทย์ขณะใช้ยานี้.

นีลกมล ภูมิภมร ภ.บ., เภสัชกรหญิง  สถาบันสุขภาพเด็กแห่งชาติมหาราชินี
ศักดิ์ชัย วงศกิตติรักษ์ พ.บ., น.บ.สาขาวิชาจักษุวิทยา, คณะแพทยศาสตร์ ,มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์