คลังความรู้สื่อสังคมออนไลน์

ดุสิตา
ชื่่ออื่น : หญ้าข้าวก่ำน้อย ดอกขมิ้น หญ้าเข็ม ฯลฯ พืชล้มลุกอายุสั้นปีเดียว ขึ้นเป็นกอเล็กๆ ใบที่ข้อใกล้โคนต้นเป็นถุงดักจับแมลงขนาดเล็กเป็นอาหาร ดอกมีสีม่วงเข้มบานช่วงหน้าหนาวตามทางเดินและลานหินเป็นท้องทุ่งสีม่วงสวยงามมาก พบตามพื้นที่โล่งและชุ่มชื้นในภาคอีสาน สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ได้พระราชทานนาม "ดุสิตา" เป็นชื่อไทยของพันธุ์ไม้ชนิดนี้ เมื่อครั้งที่พระองค์ท่านเสด็จจังหวัดสกลนคร สรรพคุณทางยา หมอพื้นบ้านอีสาน ใช้ทั้งต้นต้มน้ำดื่มเป็นยาบำรุงเลือด

(เครดิตภาพ : natureman, qsbg_org, manager_co_th, suwaree, tourismthailand)

ตะขบ
ชื่ออื่นๆ : ตะขบบ้าน ตะขบไทย ฯลฯ ผลไม้พื้นบ้านริ้มรั้ว มักพบขึ้นตามที่รกร้างว่างเปล่า ริ้มรั้วทั่วไป ผลสุกสีแดง รสหวาน ที่ให้เส้นใยอาหารสูง มีแร่ธาตุที่จำเป็นต่อร่างกาย เช่น โพแทสเซียม แคลเซียม และฟอสฟอรัส ตะขบจะมีสารที่ให้สีแดงคือสารไลโคปีน กรดเอลลาจิก แอนโธไซยานิน และกรดแกลลิก ที่ช่วยทำให้ระบบการทำงานของต่อมลูกหมากดีขึ้น ทั้งยังเป็นสารต้านอนุมูลอิสระช่วยป้องกันการเกิดโรคมะเร็งหลายชนิด รวมถึงปกป้องเซลล์จากการถูกทำลายจากสิ่งแวดล้อม โดยเฉพาะช่วยดูแลหัวใจ นอกจากนี้ แพทย์แผนไทยยังใช้ตะขบในการรักษาอาการไข้ และเป็นยาบำรุงกำลังอีกด้วย

ล่าสุดทางสถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ประสบความสำเร็จในการวิจัยและพัฒนา “ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารจากสารสกัดตะขบ” พบว่ามีการออกฤทธิ์ช่วยเพิ่มความทนทานของกล้ามเนื้อ ช่วยลดความอ่อนล้าของกล้ามเนื้อ ทำให้กล้ามเนื้อสามารถทำงานได้ทนทานขึ้น ใช้บริโภคเสริมอาหารเพื่อช่วยให้เกิดความแข็งแรงทนทานของกล้ามเนื้อดีขึ้น เมื่อมีการทำงานหนัก หรือออกกำลังกายเพื่อพัฒนากล้ามเนื้อให้แข็งแรงเร็วขึ้น เหมาะอย่างยิ่งสำหรับผู้เริ่มออกกำลังกายใหม่ ผู้ฝึกฝนร่างกายเพื่อให้สมรรถภาพร่างกายดีขึ้นหรือนักกีฬา

(เครดิตภาพ : wut, กานดาน้ำมันมะพร้าว, axiom_solution, Insignia_Museum, ลุงวุฒิ, สวนอีสานล้านนา, ไทยรัฐ, แม่ขนตางอน, manager)

“ผู้สูงอายุ” กับการ “ตรวจร่างกาย”
โรคที่อาจตรวจพบในผู้สูงอายุ เช่น ความดันโลหิตสูงจากการวัดความดันโลหิตที่ต้นแขน ซึ่งรวมถึงโรคที่ตรวจจากการซักประวัติ เช่น โรคหลอดเลือดหัวใจตีบตัน ภาวะกลั้นปัสสาวะไม่อยู่ ใช้ยาอย่างไม่เหมาะสมจนเกิดภาวะข้างเคียง ไม่สามารถที่จะออกไปพบปะสังคมกับผู้อื่น หกล้มบ่อยๆ ภาวะทุพโภชนาการ และมะเร็งเต้านม

การตรวจทางห้องปฏิบัติการ ประกอบไปด้วยการตรวจเลือด การตรวจปัสสาวะและอุจจาระ โดยทั่วไปด้วยวิธีการเหล่านี้พบว่าสามารถตรวจพบโรคที่ซ่อนเร้นอยู่ในผู้สูงอายุที่อยู่ในชุมชนได้เพียง 2-3% การตรวจทางห้องปฏิบัติการจึงจำเป็นต้องปฏิบัติคู่ไปกับการซักประวัติและการตรวจร่างกายจากแพทย์เสมอ โรคที่พบได้บ่อยจากการตรวจทางห้องปฏิบัติการ ได้แก่ ภาวะโลหิตจาง ภาวะไขมันในเลือดสูง เบาหวาน การติดเชื้อทางเดินปัสสาวะ ภาวะเลือดออกในทางเดินอาหาร (เช่น มะเร็งลำไส้ใหญ่ โดยการตรวจเลือดในอุจจาระ) ต่อมไทรอยด์ทำงานลดลง ความผิดปกติของเกลือแร่ในกระแสเลือด โดยเฉพาะผู้ที่ได้ยาขับปัสสาวะหรือยาแก้ปวดข้อ

การตรวจทางหู ภาวะหูหนวก หูตึง พบได้บ่อยมากถึงราว 25-35% ในผู้สูงอายุ และพบมากขึ้นตามอายุที่เพิ่มมากขึ้น สาเหตุที่พบบ่อยที่สุดในผู้สูงอายุได้แก่ ภาวะประสาทหูเสื่อมจากอายุ หูชั้นนอกอุดกั้นจากขี้หูอุดกั้น ภาวะประสาทหูเสื่อมจากการได้ยินเสียงดังมากๆ ในอดีต

การตรวจทางตา ผู้สูงอายุที่อยู่ในชุมชนราว 10% จะมีโรคทางตาหรือความสามารถในการมองเห็นลดลงซ่อนเร้นอยู่ สาเหตุที่พบบ่อยมากที่สุด ได้แก่ ต้อกระจก ต้อหิน ภาวะประสาทจอรับภาพเสื่อม โดยเฉพาะในคนที่มีอายุมากๆ ภาวะสายตาสั้นหรือยาวผิดปกติ

ผู้สูงอายุที่มีต้อหิน ส่วนหนึ่งจะค่อยเป็นค่อยไป มักจะมาพบแพทย์ต่อเมื่อสายตามัวลงมากแล้ว จนไม่สามารถแก้ไขกลับคืนมาได้ ถ้าสามารถได้รับการรักษาตั้งแต่เริ่มแรก อาจป้องกันภาวะตาบอดได้ ส่วนอีก 3 โรคที่เหลือ อาจทำได้คร่าว ๆ โดยการวัดสายตา โดยให้ผู้สูงอายุอ่านภาพตัวอักษรที่ห่างออกไป 6 เมตร ถ้าพบว่ามีความผิดปกติ แพทย์ก็จะส่งตัวผู้ป่วยไปพบจักษุแพทย์ต่อไป

นอกจากนี้มีการตรวจโรคผิวหนัง เหงือกและฟัน สุขภาพจิต การตรวจภายในเกี่ยวกับอวัยวะสืบพันธุ์สตรี และสุขภาพจิต ทุกคนได้รับการตรวจไม่เหมือนกัน แต่โดยรวมๆ มีการซักประวัติและคัดกรองว่าควรตรวจอะไรบ้าง

(เครดิตภาพ : รพ.สุราษฎร์ธานี)

มะระขี้นก : ขม ขรุขระ ชนะเบาหวาน
ผักพื้นบ้านคนไทยทุกภาค นำยอดอ่อนและผลอ่อนมาปรุงเป็นอาหารโดยนำมาลวกเป็นผักจิ้ม อาจจะนำไปผัดหรือแกงร่วมกับผักอื่น มีวิตามินเอและซีสูง ใช้รักษาโรคเบาหวาน ลดน้ำตาลในเลือด มะระขี้นกจึงเป็นสมุนไพรคู่ใจผู้ป่วยเบาหวาน ใช้ได้ทั้งน้ำคั้น ชงเป็นชา หรือกินในรูปแบบของแคปซูล ผงแห้ง

ตัวอย่างตำรับยาเบาหวาน
- ตำรับยา 1 : น้ำคั้นสด นำผลมะระขี้นกสด 8-10 ผล นำเมล็ดในออก ใส่น้ำลงไปเล็กน้อย ปั่นให้ละเอียด กรองกากออกจะได้น้ำดื่มประมาณ 100 มิลลิลิตร (หรือกินทั้งกากก็ได้) กินทุกวันติดต่อกัน แบ่งกินวันละ 3 เวลา
- ตำรับยา 2 : ทำเป็นชา นำเนื้อมะระผลเล็ก (มีตัวยามาก) ผ่านำเมล็ดออก หั่นเนื้อมะระเป็นชิ้นเล็กๆ ตากแดดให้แห้ง แล้วนำมาชงกับน้ำเดือด (มะระ 1-2 ชิ้น น้ำ 2 ถ้วย) ดื่มเป็นน้ำชา ครั้งละ 2 ถ้วย วันละ 3 เวลา หรือจะต้มน้ำดื่มก็ได้ หรือใส่กระติกน้ำร้อนต้มดื่มเป็นกระติกปริมาณมากก็สะดวกดื่มไปเรื่อยๆ แทนน้ำเป็นเวลาประมาณ 3 สัปดาห์ ไม่เกิน 1 เดือนก็เห็นผลให้
- ตำรับยา 3 : ทำเป็นแคปซูลหรือลูกกลอน กินมะระขี้นก 500-1,000 มิลลิกรัม วันละ 1-2 ครั้ง

** ข้อควรระวังคือ คนท้อง เด็กและคนที่มีน้ำตาลในเลือดต่ำไม่ควรกิน

(เครดิตภาพ : narongrits, ปลายแป้นพิมพ์, ลาดพร้าวซอยสิบสอง, หนูกิ่งเจ้า, guitarcake)

** สมุนไพรใกล้ตัว มุ่งเสนอสรรพคุณทางยา การนำไปใช้ควรพิจารณาอย่างรอบด้าน **