สาบเสือ : ช่วยห้ามเลือด
ชื่ออื่นๆ เช่น หญ้าเสือหมอบ หญ้าดงร้าง หญ้าหมาหลง หญ้าฝรั่งเศส หญ้าลืมเมือง ฯลฯ พบเห็นตามข้างทั่วไป ที่รกร้างว่างเปล่า ใบ และยอดอ่อน ขยี้ทาพอกแผลสด ห้ามเลือดได้ดีมาก รักษาแผลสด สมานแผล ต้านการอักเสบ แก้ริดสีดวงทวาร แก้พิษน้ำเหลือง ตาฟาง ตาแฉะ นอกจากนี้เกษตรกรยังใช้ป้องกันและกำจัดแมลงศัตรูธรรมชาติ
(เครดิตภาพ : manager_co_th, biology_ipst_ac_th, nakron, thaihof_org)
** สมุนไพรใกล้ตัว มุ่งเสนอสรรพคุณทางยา การนำไปใช้ควรพิจารณาอย่างรอบด้าน **
ตะลิงปลิง : เปรี้ยว แต่เยอะ
ยอดอ่อนและก้านดอกใช้ต้มจิ้มน้ำพริก ผลอ่อนมีรสเปรี้ยวจัด นิยมใช้แกงส้ม แกงคั่ว ทำน้ำพริก ต้มหมู ต้มเนื้อ ยำต่างๆ
สรรพคุณทางยามากมาย
- ราก : แก้พิษร้อนใน กระหายน้ำ ฝาดสมาน บำรุงกระเพาะอาหาร แก้เลือดออกตามกระเพาะอาหาร ลำไส้ ดับพิษร้อนของไข้ แก้ริดสีดวงทวาร แก้คัน แก้คางทูม แก้ไขข้ออักเสบ รักษาสิว รักษาซิฟิลิส บรรเทาโรคเกาต์ บรรเทาการอักเสบของลำไส้ใหญ่
- ใบ : ใช้พอกแก้คัน ที่ประเทศฟิลิปปินส์ใช้พอกรักษาคางทูม โรคข้อรูมาตอยด์ และรักษาสิว ใช้ภายในโดยนำมาต้มดื่มรักษาอาการอักเสบของลำไส้ใหญ่ รักษาซิฟิลิส แก้ไขข้ออักเสบ น้ำต้มใบใช้อาบให้กับผู้ป่วยที่มีไข้
- ดอก : นำมาชงเป็นชา แก้ไอ
- ผล : ช่วยเจริญอาหาร บำรุงกระเพาะอาหาร ฝาดสมานและลดไข้ แก้เสมหะเหนียว ฟอกโลหิต ยาบำรุงแก้ปวดมดลูก แก้ไอ บรรเทาโรคริดสีดวงทวาร แก้ลักปิดลักเปิด ชาวเกาะชวากินผลร่วมกับพริกไทยเพื่อขับเหงื่อในผู้มีอาการซึมเศร้า
(เครดิตภาพ : Supavinee-Tuk, นายวีระ คมวิลาศ, Chatchai Powthongchin, สายนที"๑๙, natres_psu_ac_th, ปลายแป้นพิมพ์, --ส้มโอ--, ศุลีพร นครสวรรค์)
** สมุนไพรใกล้ตัว มุ่งเสนอสรรพคุณทางยา การนำไปใช้ควรพิจารณาอย่างรอบด้าน **
น้ำพริกอ่อง
น้ำพริกพื้นบ้านล้านนาที่รู้จักกันดีพอๆ กับน้ำพริกหนุ่ม ซึ่งน้ำพริกอ่องมีสีสันน่ารับประทาน สีส้มแดงจากมะเขือเทศและพริกแห้ง เคี่ยวจนเป็นน้ำขลุกขลิก มีน้ำมันลอยหน้าเล็กน้อย ตัวน้ำพริกมีรสชาติเปรี้ยว เค็ม เผ็ดเล็กน้อย และมีรสหวานตาม กินกับผักสดพื้นบ้าน ผักสด ผักต้ม แคบหมูตามชอบ ทั้งนี้มะเขือเทศซึ่งเป็นส่วนผสมสำคัญของน้ำพริก มีสารเบต้าแคโรทีนและไลโคปีน ซึ่งเป็นประโยชน์ต่อร่างกายช่วยกำจัดสารพิษ ต่อต้านอนุมูลอิสระ ช่วยป้องกันหลอดเลือดอุดตัน ลดไขมันในเส้นเลือด ลดอัตราเสี่ยงโรคมะเร็ง ขณะที่พริกช่วยบำรุงร่างกาย เพิ่มการเผาผลาญร่างกาย ลดอาการไขข้ออักเสบ ลดความเสี่ยงการเกิดโรคมะเร็งปอดและช่องปาก เป็นต้น
(เครดิตภาพ : สำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, สถาบันโภชนาการ, tangkay, เจแปนเบอร์รี่, phanet, kulthida103, Lemon_Mintmint, เฮาคนเชียงใหม่, ท่านผู้มีเกียรติโปรดทราบ, spound)
มะหาด
ชื่ออื่นๆ : กาแย ขนุนป่า ตาแป ตาแปง มะหาดใบใหญ่ หาดหนุน หาด ปากหาด ฯลฯ ต้นมะหาดพบทั่วไปในที่กึ่งโล่งแจ้ง ป่าเต็งรัง ป่าดิบ ป่าเบญจพรรณ หัวไร่ปลายนาทั่วไป ถือเป็นผลไม้พื้นบ้านช่วงหน้าร้อน มีให้กินปีละครั้งเท่านั้น ติดผลช่วงมีนาคม - พฤษภาคม ผลสุกสีเหลือง รูปร่างกลมแป้น ทรงบิดๆ เบี้ยวๆ ผิวเปลือกมะหาดขรุขระ แต่เนื้อในผลนุ่ม รสชาติหวานอมเปรี้ยวหอมอร่อย
(เครดิตภาพ : อีเกียแดง {แห่งรัตติกาล}, อนัตตา, nusita_angel, Krujumin, วิฬาร)
ทำงานเป็นกะ...กินอย่างไรดี
ต้องมีการจัดปรับเวลามื้ออาหารให้เหมาะสมกับเวลางานที่ทำโดยยังคงกินอาหารครบ 3 มื้อ แต่ละมื้อห่างกัน 5-6 ชั่วโมง โดยมื้อสุดท้ายของวันควรห่างจากเวลานอนอย่างน้อย 2-3 ชั่วโมง และไม่ควรเป็นมื้อที่กินปริมาณมากเกินไป พยายามเพิ่มกิจกรรมการเคลื่อนไหว เช่น แกว่งแขน หรือเดินขึ้นลงบันได เพื่อให้เกิดการใช้พลังงานเพิ่มขึ้น หลีกเลี่ยงการดื่มเครื่องดื่มที่มีส่วนผสมของคาเฟอีน เช่น เครื่องดื่มชูกำลัง น้ำอัดลมบางประเภท
กรรณิการ์
ชื่ออื่นๆ : กณิการ์ กรณิการ์ สะบันงา ฯลฯ เป็นไม้พุ่มสูง ลำต้นและกิ่งก้านเป็นเหลี่ยม ผิวใบมีขนสากระคายมือ ชอบแดด ไม่ค่อยมีโรคแมลงรบกวน ออกดอกตลอดปี ดอกสีขาว โคนดอกเป็นหลอดกลมสีส้มแดง ดอกกรรณิการ์บานตอนพลบค่ำ ส่งกลิ่นหอมแรง และร่วงหล่นจนหมดในตอนเช้า สรรพคุณทางยาสมุนไพรหลายอย่าง เช่น ใบ ช่วยบำรุง น้ำดี ขับน้ำดี แก้ปวดตามข้อ เป็นยาระบาย เป็นยาขมเจริญอาหาร ส่วนของดอก ช่วยแก้ไข้ ลมวิงเวียน แก้พิษทั้งปวง แก้ไข้ผอมเหลือง ส่วนราก ช่วยแก้อุจจาระเป็นพรรดึก บำรุงธาตุ บำรุงกำลัง ป้องกันผมหงอก แก้ลม บำรุงผิวให้สดชื่น เป็นยาอายุวัฒนะ แก้อ่อนเพลีย ขณะที่เปลือกต้น ใช้ต้มดื่มแก้ปวดศีรษะ แก้ไข้ แก้ไอ นอกจากนี้หลอดดอกกรรณิการ์มีสีแสดแดง ใช้ผสมอาหารให้มีสีสวยงาม และใช้ย้อมผ้าไหมได้ด้วย
(เครดิตภาพ : nattawoot, chapa66, That's the way I am, เอื้องน้ำต้น, รุ่นป้าหน้าใส, ดอกสารภี, kapeechawna, george)
ออกกำลังกาย : กระตุ้นพลังสมอง
การออกกำลังกายเป็นธรรมชาติที่อยู่คู่กับมนุษย์มาหลายล้านปี การออกกำลังกายช่วยลับสมองให้เฉียบแหลม โดยเพิ่มปริมาณเลือดไปเลี้ยงสมอง ทำให้มีออกซิเจนและน้ำตาลไปป้อนเซลล์สมองให้ทำงานได้ดีขึ้น และยังเพิ่มการหลั่งสารโปรตีนซึ่งช่วยให้เกิดการสร้างเซลล์สมองใหม่ บำรุงเซลล์สมองให้แข็งแรง นอกจากนี้ยังมีหลักฐานงานวิจัยที่ยืนยันว่า การออกกำลังกายยังช่วยส่งเสริมการพัฒนาโครงการสร้างสมองและการหลั่ง
สารเคมีหลายชนิด ช่วยให้มีสุขภาพจิตดี ดังนี้
1. ลดภาวะซึมเศร้า สามารถใช้บำบัดโรคเซึมเศร้าแทนยาด้านซึมเศร้าได้
2. รักษาภาวะสมองเสื่อม
3. ป้องกันโรคอัลไซเมอร์ การออกกำลังแบบแอโรบิก เช่น วิ่งเหยาะ เดินเร็ว ปั่นจักรยาน ว่ายน้ำ ฯลฯ เพียงสัปดาห์ละ 2 ครั้ง สามารถป้องกันโรคนี้ได้ถึงร้อยละ 60
4. ช่วยให้สมาธิดี
5. ส่งเสริมความจำระยะยาว
6. ช่วยการคิดอย่างมีเหตุมีผล
7. ส่งเสริมเชาวน์ปัญญาในการแก้ปัญหา
สำหรับคนทั่วไป การเดินเป็นการออกกำลังที่ง่าย ราคาถูก และปลอดภัย สามารถสอดแทรกในวิถีชีวิตประจำวัน เช่น เดินไปทำงาน ไปโรงเรียน ไปวัด เดินขึ้นบันได เป็นต้น
ขนมใส่ไส้
เรียกอีกชื่อว่า "ขนมสอดไส้" ขนมไทยๆ ที่ยังพอหากินได้ไม่ยากนัก ห่อด้วยใบตองแล้วมีเตี่ยวคาด (เตี่ยวคือทางมะพร้าว) ห่อเป็นรูปทรงสูง ขนมใส่ไส้มีกลิ่นหอมและหวานจากตัวไส้ รสหวานมันด้วยกะทิสด แต่ขนมใส่ไส้ที่ครบรสทั้งหอมและหวานมันหาได้ยากเต็มทน ด้วยต้นทุนสำคัญคือมะพร้าวมีราคาแพงนั่นเอง มะพร้าวที่ใช้เป็นมะพร้าวทึนทึกไม่อ่อนไม่แก่ หน้าขนมใส่ใส้ที่ดีจะมีความเนียนนุ่ม เป็นเนื้อเดียวกัน
(เครดิตภาพ : Chaoying, @THMA)
ขนมเปียกปูน
ขนมโบราณที่ยังหาทานได้ในปัจจุบัน ส่วนประกอบมีแป้งข้าวเจ้า แป้งมัน น้ำปูนใส มะพร้าว น้ำตายทราย และเกลือป่น ขนมมีสีดำแบบโบราณจะใช้สีธรรมชาติจากกาบมะพร้าวเผา หากเป็นสีเขียวได้จากน้ำใบเตย โรยหน้าด้วยมะพร้าวขูดคลุกเกลือป่นเล็กน้อยน่าทานยิ่งนัก
(เครดิตภาพ : หนูรี, NanNAM, ChaoyhinG, กั้งกระดาน, Thoranin Triwit)
ปลานึ่งมะนาว
เมนูสามัญประจำโต๊ะจีนงานเลี้ยง งานแต่ง งานบวช สังสรรค์ทั่วไป โดยการนำปลาสดๆ เช่น ปลากะพง ปลานิล ปลาทับทิม ปลาแรด ปลาช่อน ฯลฯ มานึ่งให้สุก ปรุงรสด้วยเครื่องปรุง แล้วรับประทานร้อนๆ ได้ความหวานหอมอร่อยจากเนื้อปลา รสชาติจัดจ้านจากน้ำมะนาว ได้คุณค่าทางโภชนาการ มากด้วยเส้นใยอาหารจากพืชผักเครื่องเคียง เนื้อปลาให้ไขมันต่ำ มีโปรตีนสูง ช่วยลดโคเลสตอรอล ส่วนน้ำมะนาวช่วยลดไขมันในเลือด ป้องกันโรคหลอดเลือดในหัวใจ และสรรพคุณทางยาจากพืชผักสมุนไพรเครื่องปรุงนานาชนิด
(เครดิตภาพ : benz47, 1000MilesJourney, sanaechainam, อุบลวัลย์)
<